Maluchy na religii

Kochani! Przyszedł czas pożegnania. Od ponad roku towarzyszyłam Wam w Waszych zmaganiach z maluchami na religii. Mam nadzieję, że moje wskazówki, czy propozycje zabaw były dla Was pomocne. Teraz jednak zaczynam zupełnie nowy rozdział w moim życiu  - będę mamą! :) Katechizacja w moim wydaniu musi więc nieco poczekać;) Wierzę, że kiedyś powrócę tu z nowymi pomysłami. Póki co dziękuję wszystkim, którzy tu zaglądali, a wręcz polecali mnie innym! Zachęcam, abyście pomimo braku nowych postów od czasu do czasu zerkali i przypominali sobie stare sprawdzone metody. Nasza pamięć jest przecież dość zawodna ;) A na koniec ostatnia wskazówka, usłyszana od doświadczonej katechetki. Często dołujemy się, że coś nam nie wychodzi. Staramy się, stajemy wręcz na rzęsach, a u naszych podopiecznych nie widać efektów. Przecież owoce tego co robimy mogą przyjść dopiero po kilku latach! Najważniejszy sposób i metoda? - Pamiętajcie, że na katechezę nie idziecie sami!!! Gdy wychodzi, ale tym b...

Puzzle i rozsypanki Pozostajemy w temacie budowania napięcia i zagadek :) Bo recept na to jest bez liku! Puzzle obrazkowe Nic prostszego - wystarczy pociąć obraz na kilka kawałków, a maluchy od razu chętnie włączą się w zabawę :) Ułóżmy go wspólnie na dywanie lub przypnijmy do tablicy. Jest to idealny wstęp, by zaciekawić i wprowadzić nowy temat. Podmuch wiatru, czyli historia w obrazkach Opowiadamy dzieciom, że rozsypały nam się wszystkie obrazki bardzo ważnej opowieści. Prosimy o pomoc przy ułożeniu ich w odpowiedniej kolejności. Sposób ten nagminnie wykorzystywałam przy historii o synu marnotrawnym, miłosiernym Samarytaninie, czy opowieści o Narodzeniu Pana Jezus albo Wielkanocy. Pamiętajmy tutaj, że im młodsze dzieci tym mniej obrazków! Chronologia wydarzeń nie jest dla nich wcale taka prosta. Puzzle tekstowe Rozcinamy tutaj tekst przygotowany w odpowiednio dużej czcionce. Możemy go użyć na wiele sposobów: na początku katechezy będzie to zapisany główny cel zajęć, pod k...

Z dreszczykiem emocji, czyli zgadujemy! Już dawno udowodniono, że najlepiej pamiętamy to, czego doświadczyliśmy, co wywołało w nas emocje. Jeśli zatem obudzimy u dzieci odrobinę ciekawości, podekscytowania i satysfakcji, sukces pedagogiczny będzie dużo większy :) Najprościej dokonamy tego poprzez odpowiednio dobrane zagadki. Kalambury   Sposób stary i prosty, a od razu lekcja jest jakaś ciekawsza ;) Oczywiście nie chodzi tu o to, by ta zabawa trwała całą godzinę, ale myślę, że to idealny sposób np. na wprowadzenie tematu, czy jakąś powtórkę. Jeśli chcemy przeprowadzić ją w tempie ekspresowym nie trzeba dzielić klasy na drużyny. Wyznaczcie jednego chętnego, który pokaże gestem lub narysuje potrzebne nam hasło (pokazujemy je napisane na kartce). Kto je odgadnie ma prawo pokazywać następne. (Wiem, emocje sprawiają, że w klasie robi się od razu baaardzo głośno, dlatego polecam przeznaczyć na tę metodę maksymalnie kilka minut;) Zamazane słowo Metodę tę używałam już wiel...

Kreatywnie, czyli z historią w tle Jak sprawić, by uczniowie lepiej zapamiętali jakąś historię? Choćby życiorys danego świętego albo biblijną perykopę? Dziś polecam dwa sposoby, które z pewnością znacie, ale może niektórym z Was umknęły gdzieś w międzyczasie ;) Wymyślamy tytuł Zapoznajemy uczniów z daną historią, a oni następnie wymyślają tytuł, który najlepiej będzie oddawał jego treść, czy główne przesłanie. Gdybyśmy obejrzeli to w telewizji, jaki mógłby być tytuł filmu? Można zrobić to na zasadzie burzy mózgów. Wypisać wiele pomysłów na tablicy i zrobić głosowanie, który jest najlepszy :) Kolejnym etapem może być tworzenie projektów plakatu do danego nagłówka. Dodaj swoje zdanie Gdy dzieci poznały już np. historię biblijną, a chcemy ją utrwalić, spróbujmy wspólnie ją odtworzyć. Uczniowie kolejno dodają krótkie zdania (najlepiej nawet po kolei, tak jak siedzą, aby zaangażować wszystkich). Zaczyna nauczyciel. Przykładowo do historii o miłosiernym ojcu powiemy: Pewien ojciec mi...

Bo w grupie siła! Na początku roku szkolnego (ale nie tylko) warto zadbać o integrację grupy. Pokażmy maluchom, że to wspaniale, że mają tylu kolegów wokół siebie - razem z nimi się uczą i bawią, mogą sobie nawzajem pomagać i sprawiać radość. Jak tego dokonać? Zwyczajnie :) Oto trzy sposoby: "Dobrze, że jesteś" - śpiewamy z dziećmi tę piosenkę tańcząc wszyscy w kole. Ruchy niech będą proste, np. przesuwamy się do boku, do przodu, zmieniamy kierunek, machamy głową na boki przy słowach " Źle by to było ". Następnie uczniowie dobierają się w pary i śpiewają ulubionej koleżance czy koledze, że cieszą się, że są z nimi. Jeśli mamy czas, spróbujmy zrobić zmianę kilka razy. "Mam chusteczkę haftowaną" - kto nie zna tej piosenki! Ale polecam :) Spokojnie możemy śpiewać ją z trzylatkami. Ma też tą zaletę, że śpiewa się ją bardzo łatwo, nawet bez podkładu muzycznego. Potrzebna jest jedynie jakaś chustka, apaszka. Dzieci siedzą w kole, a jeden uczeń jest w śr...

Sposób na... dodatkowe zajęcia "Dzieci Maryi" Możliwe, że u progu nowego roku szkolnego zastanawiacie się czy i jakie zajęcia dodatkowe poprowadzić z uczniami. Chciałabym się z Wami podzielić dziś pomysłem, który wpadł mi do głowy w zeszłym roku (i zastanawiam się dlaczego tak późno) ;) Dla starszych klas od lat prowadzę Koło Caritas, ale coraz bardziej chciałam zrobić coś dla najmłodszych, coś co też będzie motorem dla ich wiary, przybliży ich do Boga i da wiele radości. Zatem z natchnienia Ducha (bo wiem, że to Jego dzieło) powstała grupa "Dzieci Maryi", skupiająca uczniów klas 1-3 SP. Stowarzyszenie to istnieje już prawie od dwustu lat, jednak w mojej części Polski jest raczej mało popularne. A szkoda! Skupia ono małych czcicieli Maryi Niepokalanej, a wiemy przecież, że Per Mariam ad Jesum. :) Spotkania były wypełnione śpiewem, zabawami, pracami plastyczno-technicznymi, poznawaniem Pisma świętego i oczywiście modlitwą. Trwały 45 min. Było na nich wiele...

Sposób na... zapamiętanie imion Witam Was serdecznie po wakacyjnej przerwie :) Na początku roku szkolnego dużym wyzwaniem jest dla nas zapamiętanie nowych uczniów. Pamiętajmy jednak, że np. pierwszoklasiści też są jeszcze dla siebie w dużej mierze obcy. Często również w oddziałach pojawiają się nowi uczniowie. Zabawy pomagające w poznaniu imion pozostałych osób są więc pomocą nie tylko dla nas ;) Dziś kilka patentów jak tego dokonać: Uczniowie siedzą w kole. Podają piłkę osobie siedzącej obok nich mówiąc swoje imię. Możemy spróbować zwiększać tempo, ale piłka nie może wypaść z rąk. - Gdy klasa dobrze już się zna, a jedynie odświeża imiona kolegów po wakacjach, możemy nieco utrudnić. Nie mówimy swojego imienia, lecz osoby której podajemy rekwizyt. - U maluszków warto wziąć zamiast piłki jakąś maskotkę. Będzie im nieco raźniej, gdy przytulą się na chwilę np. do misia. Dzieci rzucają wybranej osobie piłkę mówiąc przykładowo "Jestem Kasia. A to jest Zosia". Staramy si...

Zgaduj-zgadula, czyli kim jestem? lub zgadnij co to? Kolejna propozycja na zagadkowe i zabawowe powtórki, czyli zgaduj-zgadula :) Wybrany uczeń losuje hasło lub nauczyciel mówi mu je szeptem (szczególnie u najmłodszych). Następnie opisuje jakąś osobę, rzecz czy pojęcie, nie wymieniając go. Dziecko, które odgadnie dane słowo przedstawia następne hasło. To dobry sposób do powtórki znajomości np. osób biblijnych, sakramentów, czy tajemnic różańca, np.: „Kim jestem? Żyłem na pustyni. Zanurzałem w rzece Jordan ludzi, którzy chcieli się zmienić. Nazywam się ...”  Możemy mówić też hasłowo i podawać kluczowe słowa – „para młoda, woda i wino”, a dzieci odgadują, że chodzi o cud w Kanie Galilejskiej. Na początku zawsze pierwsze zagadki podaję sama, aby dzieci zorientowały się o co chodzi. Później to one przejmują pałeczkę i zadają je sobie nawzajem.

Quiz z przeszkodami Koniec roku szkolnego to czas powtórek i podsumowań. Dobrze jest robić je w formie quizu. Dziś mam zatem dla Was propozycję quizu z przeszkodami :D Dzielimy klasę na dwie drużyny, a każda ustawia się w rzędzie. Kolejno każdy reprezentant grupy biegnie przez mały tor przeszkód. Ten który będzie pierwszy, jego grupa usłyszy pytanie i może otrzymać punkt. Jeśli mamy niewiele miejsca na trasę z przeszkodami, możemy zabawę uprościć. Wówczas na pytanie odpowiada ta drużyna, której członek jako pierwszy dobiegł do stolika i zadzwonił postawionym na nim dzwonkiem.

Największy skarb, czyli jestem w sercu Pana Boga O miłości Bożej nigdy nie za wiele, zatem dziś kolejny sposób jak o tym opowiedzieć :) Konieczne jest pudełko, a najlepiej mała skrzynka (np. do przechowywania biżuterii). Rozmawiamy z dziećmi o tym co trzymamy w takich szkatułkach. Kiedy padnie sformułowanie, że przechowujemy w nich skarby, mówimy, że my też mamy w nim wyjątkowy skarb - skarb samego Pana Boga! Otwieramy wspólnie pudełko, w którym umieściliśmy wcześniej zdjęcie dzieci (ja mam je w formie puzzli, zatem uczniowie jeszcze je układają). Okazuje się, że każdy z nas jest skarbem Pana Jezusa :) Maluchy mogą także podawać sobie skrzyneczkę z rąk do rąk powtarzając kolejno głośno "Jestem skarbem Pana Boga". (Albo zróbmy to wszyscy naraz na trzy cztery;) I jeszcze kolejna propozycja - możemy połączyć ją z wcześniejszą lub wykorzystać na innych zajęciach: Przynosimy duże serce wycięte z papieru , które zamieniamy "cudownie" w serce samego Pana Boga...

Świątynia Ducha Świętego Trwa rok Ducha Świętego, za chwilę Uroczystość Zesłania Ducha Świętego, dlatego tym razem propozycja na krótką celebrację z dziećmi :) Na początku opowiadamy dzieciom o Trójcy Świętej, pokazujemy obraz Zesłania Ducha Świętego. Tłumaczymy też jak czuli się Apostołowie po Wniebowstąpieniu i jaką wielką radość i odwagę otrzymali w Dniu Pięćdziesiątnicy. Dalej przechodzimy już do opowieści, że każdy z nas ma Go w sobie, że otrzymaliśmy Jego moc. I tutaj robimy test ;) Cytujemy słowa Pisma Świętego, że bez pomocy Ducha Świętego nie jesteśmy w stanie powiedzieć słów: "Jezus jest Panem". I sprawdzamy czy na trzy-cztery wszyscy powiemy jak najgłośniej to wyznanie wiary :) Następnie warto rozdać dzieciom małe obrazki z płomieniem ognia (lub gołębicą), które mogą wyciąć i pokolorować. Gdy wszyscy je przygotują, stajemy w kole i śpiewamy "Duchu Święty przyjdź". Później katecheta podchodzi kolejno do dzieci i przypina im na sercu wykonany sy...

"Bystrzak", czyli jak pracować z obrazem Na katechezie nieodłącznym elementem jest praca z obrazem. Warto ją jednak nieco urozmaicić, zatem dziś dwie proste propozycje jak tego dokonać :) Zapowiadamy, że pokażemy zdjęcie tylko na chwilę. Kto będzie największym bystrzakiem i zapamięta jak najwięcej szczegółów? Demonstrujemy go dosłownie kilka sekund, a następnie zasłaniamy. Dzieci opowiadają co zauważyły, a później sprawdzamy, czy się miały rację. (Niektóre maluchy zwracają uwagę nawet na kolory szat!) Oczywiście rysunki pokazywane u najmłodszych powinny być dużo prostsze niż u starszych.  Zasłaniamy część obrazu i zachęcamy uczniów do zgadywania co przedstawia ukryty fragment. Gdy propozycje się wyczerpią, pokazujemy całość. Przed nami szczególne uroczystości - Wniebowstąpienie i Zesłanie Ducha Świętego.  Zachęcam, aby zabawę w "bystrzaka" wykorzystać jako wprowadzenie do tych tematów. 

Zgubiona owieczka Jutro Niedziela Dobrego Pasterza, dlatego warto powrócić do tego tematu na katechezie. Już wcześniej proponowałam Wam zabawę w "Owieczki Pana Jezusa", ale żeby nie było nudo dziś kolejna w tej samej tematyce ;) Zaczerpnęłam ją z książki  Bóg, świat i my,  katecheza dla dzieci, gry i zabawy dydaktyczne, P.   Mathsona,  Poznań 1999. Tekst śpiewamy na melodię "Mam chusteczkę haftowaną", więc jest łatwo :D Na początku dwoje dzieci stoi twarzą do siebie i trzyma się za ręce, tworząc „most”. Pozostałe maluchy przechodzą pod „mostem” i śpiewają. Dzieci, gdy wyśpiewana jest ostatnia linijka pierwszej zwrotki „zamykają most” i łapią jedną „owieczkę” między wyciągnięte ramiona:                                                                               ...

Jeżyk Jeśli chcecie uatrakcyjnić omawianie tematyki gestów na modlitwie lub po prostu jest potrzeba, aby maluchy nieco się poruszały, proponuję zabawę w "jeżyka". Uczniowie siedzą w kole na dywanie. Do środka wchodzi jedno dziecko, które pokazuje pozostałym zadanie do wykonania (np. podskoki na jednej nodze, machanie prawą ręką). Wszyscy dokładnie naśladują jego ruchy, a potem wybiera on kolejną osobę, która też staje się "jeżykiem" i demonstruje kolejne ćwiczenie. Zaczynamy od wiersza: Na dywanie siedzi jeż,  co on zrobi to my też.  Co robisz jeżyku? Po wykonaniu ćwiczenia, wszyscy siadają mówiąc: Kogo jeż zawoła, ten wejdzie do koła. Następnie "jeżyk" szuka swojego zmiennika :) Sposób ten wykorzystuję często przy omawianiu gestów na modlitwie. Najpierw daję dzieciom czas, aby się wybawiły, ale jako ostatni "jeżyk" wchodzę sama do środka - klękam i składam dłonie do modlitwy. Następnie możemy przejść już do omawiania jak ważne są ...

Biegniemy do grobu Jezusa Już po Wielkanocy, ale tematyka świąteczna nas nie opuszcza. W tym roku w niemal każdej grupie wiekowej (od przedszkola po edukację wczesnoszkolną) wykorzystuję zabawę zamieszoną w podręczniku metodycznym do klasy drugiej wydawnictwa Jedność. Jest to parafraza tekstu biblijnego z gestami. I naprawdę się sprawdza! Dzieci mogą powtarzać słowa po nauczycielu wraz z gestami, ale moje maluchy pokazują same gesty do mojej opowieści ;) Pierwszego dnia tygodnia, w niedzielę,  (pokazujemy jeden palec) gdy jeszcze było ciemno i wszyscy spali  (głowa leży na dłoniach)  Maria Magdalena wstała wcześnie rano ( przeciągamy się) i przyszła do grobu. (marsz w miejscu) Zobaczyła tam, (lornetka - dłonie przyłożone do oczu) że wielki kamień (pokazujemy wielki kamień) został odsunięty od grobu (naśladujemy przepychanie kamienia) Bardzo ją to zdziwiło. (dłonie kładziemy na głowie i ruszamy nią na boki) Pobiegła do Piotra i Jana (bieg w miejscu) i...

Sposób na... opowieść o zbawieniu Co to znaczy, że Pan Jezus nas zbawił i jest Zbawicielem? Po co umierał na krzyżu, choć nie zrobił nic złego? Wiem, że nie jest łatwo odpowiedzieć maluchom na te pytania. Dlatego dziś, na kilka dni przed Wielkanocą proponuję garść skojarzeń, które warto wykorzystać w najbliższym czasie :) Maluchy nie mają wykształconego myślenia abstrakcyjnego, trudno im zrozumieć pewne sformułowania, dlatego trzeba, aby nasze wyjaśnienia były jak najbardziej obrazowe. Podstawowym skojarzeniem, którego używam już u 3-letnich dzieci, jest opowieść o tym, że każdy czasem postępuje źle, a te nasze uczynki zamknęły nam bramę do nieba . Bóg nie chciał, aby tak było, dlatego dał nam swojego Syna. Pan Jezus otworzył nie tylko grób, w którym leżał, ale przede wszystkim otworzył nam drzwi do nieba. Aby otworzyć drzwi musimy mieć klucz, a krzyż to taki specjalny klucz do drzwi nieba . (Często w tym momencie trzymam niewielki krzyż i przekręcam nim jakbym otwierała dr...

Zagadki biblijne, czyli jak zaciekawić Pismem Świętym Na katechezie nie może zabraknąć Pisma Świętego. Niestety w programie dla młodszych klas niemal nie ma Starego Testamentu, a i historii z Nowego jest niewiele. Na swoich zajęciach wielokrotnie wprowadzałam cykl czytania historii biblijnych, przeznaczając na to ok. 10-15 min. lekcji. Dzieci mają za zadanie wcielić się w rolę detektywa, wsłuchać w opowiadaną historię, a następnie rozszyfrować zagadki. Najszybszy bystrzak dostaje w nagrodę plusa (lub co tam innego wolicie;). Wykorzystuję do tego książkę  „Zagadki Biblijne. Historie dla bystrych detektywów” Luise Holthausen, ale gdy już dzieciaki ją poznają, sięgam po kolejną Biblię dla dzieci. Słowo klucz to właśnie owa "ZAGADKA". Dzieciaki uwielbiają zagadki, a dla nas są to po prostu pytania sprawdzające do tekstu :D 

Budujemy dom na skale Przypowieści Jezusa to dla nas ogromne pole do popisu. Dzięki temu, że są tak bardzo obrazowe można je wykorzystywać w młodszych grupach. Dziś pomysł na zabawę związaną z historią o roztropnym człowieku, który zbudował dom na skale i nierozsądnym, który zbudował dom na piasku. Kiedy opowiadam dzieciom przypowieść o dobrej i złej budowli, wykorzystuję ich radość z budowania z klocków. Dzielę klasę na drużyny, z których każda otrzymuje wybrane klocki, które są w sali. Zadaniem grupy jest zbudować jak najbardziej solidy dom. Kiedy dzieci skończą pracę, robię test wytrzymałości :) Podnoszę budowlę lekko w górę, zrzucam ją i sprawdzamy, czy się rozpadnie. Jeśli wytrzymała wstrząs, to znaczy, że dzieci dały jej solidny fundament i należą się brawa. Dodając do tego odpowiedni komentarz, mamy pewność, że zapamiętają te zajęcia na długo :) Zabawa ma też duży dodatkowy atut - współpraca! Maluchy mają z nią problemy, ale praca w grupie podczas budowy pomaga im się ...

Sposób na... mini drogę krzyżową na katechezie W czasie Wielkiego Postu usilnie staramy się namówić uczniów do udziału w nabożeństwach związanych z tym wyjątkowym czasem w roku. Jednak pomimo naszych starań, wielu z nich nie pójdzie na nie do parafialnego kościoła. Dlatego myślę, że warto, a nawet trzeba odprawić drogę krzyżową na religii. A naprawdę to się udaje! Podstawowa zasada jednak brzmi - MUSI BYĆ KRÓTKA I ANGAŻOWAĆ WSZYSTKIE DZIECI. Najmłodszym, szczególnie w przedszkolu, należy wybrać tylko kilka najważniejszych stacji. Nawet gdy odprawiamy całość, skracamy rozważania do absolutnego minimum tak, by maluchy nie zaczęły się nudzić. Potrzebny jest krzyż, najlepiej dość duży, który będzie niósł KAŻDY. Całą grupą chodzimy po sali, zatrzymując się przy poszczególnych stacjach (warto mieć je na obrazach). Katecheta czyta rozważania (muszą być dla wszystkich dobrze słyszane, dlatego osobiście nie daję ich do czytania uczniom). Dzieci natomiast zmieniają się w niesieniu krzyża,...

Sposób na... początek Wielkiego Postu Za chwilę Środa Popielcowa, więc wielu z Was pewnie zastanawia się nad tym jak takim małym dzieciom mówić o Wielkim Poście i nawróceniu? Przecież najlepsze historie to biblijne historie :) Na początku postu zawsze opowiadam maluchom o synu marnotrawnym. Moim zdaniem jest to idealny wstęp do: wyjaśnienia czym jest nawrócenie - powrót do kochającego Ojca; podkreślenia, że każdy potrzebuje czasu na zastanowienie się nad swoim zachowaniem - przecież syn marnotrawny też na początku nie widział nic złego w swoim postępowaniu, dopiero pracując przy świniach zobaczył prawdę o sobie; zachęty do poprawy swojego zachowania - każdy może się zmienić i być lepszym. Potrzebne są tu oczywiście obrazki ukazujące poszczególne wydarzenia. Wielką pomocą jest też śpiew "Ojcze Ty kochasz mnie nie dlatego, że jestem dobry" i oczywiście "Przepraszam Cię, Boże". Niestety dorośli często ukazują maluchom fałszywy obraz Boga, zatem...